maandag 20 maart 2017

Blog: Evaluatie zondagopenstelling biedt weinig ruimte voor de kleine zelfstandige winkelier

Door Thijs Lenderink (accountmanager Economie & Ruimte; I&O Research)

In raadsdiscussies over het al dan niet verruimen van de zondagopenstelling van winkels gaat het vaak over uiteenlopende belangen van het grootwinkelbedrijf en (kleine) zelfstandige winkeliers. Een veelgehoorde vraag in deze is, wat betekent de verruiming voor de bedrijfsomzet van ‘groot en klein’? De eind vorig jaar in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken verschenen evaluatie van de Winkeltijdenwet 2013 geeft maar beperkt antwoord op deze vraag. De evaluatie biedt gemeenten daarmee ook relatief weinig aanknopingspunten voor lokale beleidsvorming.

Bij de behandeling van de nieuwe Winkeltijdenwet in 2013 maakt een deel van de Tweede Kamer zich zorgen om de collectieve zondagsrust, de positie van werknemers die niet op zondag willen werken en om de positie van de zelfstandige winkeliers. Minister Kamp zegde de kamer toe om in 2016 de effecten van de ruimere openstellingsmogelijkheden op zondag te evalueren.

Uit de evaluatie die minister Kamp liet uitvoeren, blijkt dat inmiddels driekwart van de gemeenten de lokale winkeltijdenverordening heeft aangepast. De meerderheid van deze gemeenten hanteert nu ruimere openstellingsmogelijkheden dan voorheen. Alleen gemeenten met een sterk(ere) religieuze inslag kiezen overwegend niet of voor zeer beperkte winkelopenstelling op zondag. Het beeld dat vaak bij deze gemeenten bestaat is dat levensbeschouwing hierin de ‘verbiedende’ factor is. Uit onderzoek dat I&O Research de afgelopen jaren deed naar de effecten van mogelijke verruiming, blijkt dat dat soms genuanceerder ligt. Hoewel levensbeschouwing zeker een factor van betekenis is, gaat het deels ook om het niet verder aanscherpen van economische tegenstellingen tussen het groot en klein winkelbedrijf.

Juist op dat laatste punt biedt de evaluatie weinig aanknopingspunten. Wat betekende de wijziging van de Winkeltijdenwet voor de concurrentiepositie van zelfstandige winkeliers, zeg de lokale bakker, slager of groenteman? De evaluatie constateert dat relatief veel zelfstandige winkeliers er voor kiezen niet op zondag open te gaan. In welke mate dit de positie van bijvoorbeeld supermarkten versterkt wordt niet gekwantificeerd.

Volgens minister Kamp is het de taak van gemeenten om het belang van de zondagsrust af te wegen tegen het economisch belang. Een keuze die makkelijker gemaakt kan worden wanneer we ook weten wat de daadwerkelijke effecten van zondagopenstelling zijn. Bijvoorbeeld door meerjarige analyses te maken van de ontwikkeling van omvang en samenstelling van het winkelaanbod in winkelgebieden met geen, gedeeltelijke en permanente zondagsopenstelling van winkels. Ook werkgelegenheidsanalyses leveren waarschijnlijk interessante informatie op, bijvoorbeeld over de verhouding van fulltime en parttime werkgelegenheid in de detailhandel.

Tot die tijd blijft het vooral een keuze op basis van standpunten en blijven de echte dillema’s voor het klein winkelbedrijf buiten beeld.

Meer informatie:
Thijs Lenderink, 06-26252505

Naam:
Email:
Onderwerp:
Bericht:
x